Ghadr , قدر , وبسایت علمی و فرهنگی قدر

نگاهی بر جهانی شدن و توسعه پایدار


سید صالح فتوحیجمعه 15 بهمن 1400
10از4امتیاز علمی این اثر

مقدمه
جهانی شدن یا گلبالیزیشن پدیده ای است که از نظر بسیاری از متفکران در اواخر دهه ۱۹۷۰ شروع شد و بتدریج شدت و کیفیت آن افزایش پیدا کرد و بسیاری از حوزه های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و ... را تحت تاثیر قرار داد. یکی از مباحث پیرامون جهانی شدن، رابطه بین این پدیده با توسعه پایدار است که به طور کلی در این باره دو دیدگاه مثبت و منفی وجود دارد. عده‌ای بر این رابطه دیدگاه سلبی و عده‌ای دیدگاه ایجابی دارند. این مقاله درصدد بررسی مختصر این رابطه بین جهانی شدن و توسعه پایدار می باشد.

جهانی شدن
جهانی شدن یا گلبالیزیشن که عده‌ای آنرا جهانی سازی و جهانی گستری نیز می نامند، پدیده ای مدرن و جدیدی نیست بلکه در گذشته هم وجود داشته است اما جهانی شدن در معنای نوین آن و بسیار تاثیرگذار در سال ۱۹۸۹ و با فروپاشی دیوار برلین و سقوط اتحاد جماهیر شوروی شکل گرفت.
جهانی شدن پدیده ای فراگیر و همه جانبه است که سبب فشردگی زمان و مکان شده است و ابعاد مختلف جهانی مثل اقتصاد، فرهنگ، سیاست و ... را دچار دگرگونی کرده است. جهانی شدن پدیده ای است که سبب فراملی یا بین المللی شدن اقتصاد، سیاست، ارتباطات و .‌‌.. شده است و همواره از لحاظ کمی و کیفی در حال تحول و دگرگونی است.
در این راستا عده‌ای معتقدند که جهانی شدن در اصل به معنای رشد و گسترش سرمایه داری یا کاپیتالیسم است و سبب توسعه تعاملات و ارتباطات تجاری و اقتصادی می شود و زمینه ای مناسب را برای گسترش سرمایه و فعالیت آزاد سرمایه داران فراهم می کند و سبب نابودی سیستم های اقتصادی بومی و خرد می شود.
بیشتر سوسیالیست یا چپ‌گرایان قائل به این دیدگاه هستند. عده ای از متفکران معتقدند جهانی شدن سبب پیوند و در هم تنیدگی ابعاد جهان شده است که سبب گسترش تولید کالا و خدمات، گسترش همکاری ها و مراودات سیاسی، اقتصادی و  دسترسی آسان به اطلاعات متنوع و ... شده است و به طور کلی پدیده ای مثبت می باشد. عده‌ای از متفکران هم دیدگاه بینابینی دارند و بیان می کنند؛ جهانی شدن یک پدیده اجتناب ناپذیر است. در عین حال که مزایایی دارد، معایبی هم دارا می باشد. به طور کلی جهانی شدن به مفهوم مدرن و امروزی آن از دهه ۹۰ شروع شده و با گذر زمان بر شدت و کیفیت آن افزوده می شود و تمامی افراد، جوامع و نظام بین الملل را تحت تاثیر قرار می دهد.

توسعه پایدار

بر اساس تعاریف کمیسیون محیط زیست و توسعه و همجنین سازمان ملل، توسعه پایدار به معنای استفاده از منابع برای توسعه به گونه ای که این منابع برای آیندگان هم در دسترس باشد. به عبارتی دیگر استفاده بهینه از منابع و حفاظت از آنها برای نسل آینده جزئی نزدیک ناپذیر از برنامه توسعه می باشد.

دیدگاه سلبی

این دیدگاه معتقد است که جهانی شدن و توسعه پایدار مانند دو رقیب هستند و در این رقابت جهانی شدن بر توسعه پایدار غلبه کرده است. جهانی شدن سبب ایجاد یک اقتصاد و تجارت جهانی شدن و باعث شده تا کشورها و شرکت های چند ملیتی در این فضا در جهت توسعه ی خود با استفاده از علوم و فناوری های پیشرفته به صورت بی رویه از منابع استفاده کنند که این مسئله توسعه پایدار را تحت تاثیر قرار می دهد.

دیدگاه ایجابی

این دیدگاه معتقد است که جهانی شدن و توسعه پایدار مکمل یکدیگر هستند و هیچ تضادی با هم ندارد. تحت تاثیر جهانی شدن و پیشرفت فناوری ها، روش های پاک و تجدیدپذیر برای تولید انرژی شکل گرفته اند. همچنین توجه کشورها، سازمان ها و گروه های غیردولتی به مسائل مشترک جهانی از جمله محیط زیست و... افزایش یافته است و به طور کلی جهانی شدن تاثیر مثبتی بر توسعه پایدار گذاشته است.

نتیجه گیری

در زمینه اهتمام به برنامه توسعه و اجرا کردن آن شایسته است تا کشورها در این عصر جهانی شدن مدرن، همکاری ها و همگرایی های بین خود را افزای دهند و با برنامه ریزی و مدیریت مناسب از منابع زمین بهره برداری کنند. به گونه ای که این منابع برای نسل های آینده هم حفظ شود.

منابع

جهانی شدن و توسعه پایدار، دکتر محمدرضا دهشیری، دانشیار و عضو هیات علمی دانشکده روابط بین الملل

این نوشته را به اشتراک بذارید :
کپی کردن لینک

گفتگو راه تعامل

اگر در مورد این نوشته سوالاتی دارید و یا اینکه فکر میکنید اشکالاتی دارد ، بهترین راه گفتگو مستقیم با نویسنده و سایر کاربران است

← حساب کاربری خود را ایجاد کرده و گفتگو را شروع کنید